Saat 12.30'da bir kebapçının telefonu nasıl çalar, bilirsiniz. Çalmaz; titremekten masada yürür. Aynı anda üç sipariş mesajı, iki "kaçta açıksınız", bir de dün akşamki paketin eksik çıktığını yazan müşteri. Usta kasada, çırak serviste. Mesajlar akşama kadar bekler, bekleyen müşteri de çoğu zaman başka yere yazar.
Bu manzara sadece kebapçıya ait değil. Kuyumcuda gram fiyatı soran, butikte beden soran, nakliyecide araç soran hep aynı kuyrukta. Türkiye'de 60 milyondan fazla insan WhatsApp kullanıyor; müşteri orada. İşletmelerin tarafında ise tablo ilginç: TÜİK'in 2025 verisine göre girişimlerin yalnızca yüzde 7,5'i herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanıyor. Yani rakibiniz büyük ihtimalle henüz başlamadı.
Asistan dediğimiz şey ne yapıyor?
Robotik menüden bahsetmiyoruz, "1'e basın" devri kapandı. Bugünkü asistanlar sizin verinizle eğitiliyor: ürünler, fiyat aralıkları, çalışma saatleri, kargo süreleri, sık sorulanlar. Müşteri kendi cümlesiyle yazıyor, asistan kendi cümlesiyle cevap veriyor. Gece 02.00'de fiyat soran adama o saatte cevap gidiyor.
Bir diş kliniğine kurduğumuz asistan ilk ayında soruların yüzde 82'sini kendi başına çözdü. Randevuyu sohbetin içinde oluşturuyor, bir gün önce hatırlatma atıyor, Arapça yazana Arapça dönüyor. Çözemediği konuyu da uydurmuyor; özetleyip kliniğe devrediyor. Bu son kısım önemli, çünkü kötü kurulmuş bot işletmeye faydadan çok zarar verir.
Esnaf için gerçekçi beklenti
- Kurulum 1 ile 2 hafta sürer; en uzun kısım sizin bilginizi toplamaktır, teknoloji değil.
- Asistan satışı kapatmaz, satışa hazırlar. Pazarlık ve özel durum yine size düşer.
- İlk ay yanlış cevap çıkabilir; konuşmaları izleyip asistanı törpülemek işin parçasıdır.
- WhatsApp Business hesabınız ve düzenli bir bilgi listeniz yoksa önce o hazırlanır.
Bir de şunu söyleyelim: her işletmeye chatbot gerekmiyor. Günde beş mesaj alıyorsanız buna para vermeyin, o işi telefon zaten görüyor. Mesaj trafiği sizi yemeye başladıysa, kaçan mesajın kaç sipariş demek olduğunu az çok hesaplayabiliyorsanız, o zaman konuşalım.
Hattınıza gelen bir günlük mesajı bize anlatın; asistanın size uyup uymayacağını açıkça söyleyelim. Uymuyorsa onu da söyleriz.